Hoge en lage bronnen

Een arme, wijze man

Ook dit zag ik als wijsheid onder de zon en het maakte grote indruk op mij:
er was een kleine stad met weinig inwoners, en een groot koning trok tegen haar op en omsingelde haar en richtte hoge belegeringstorens tegen haar op; en in die stad bevond zich een arme, wijze man, die haar had kunnen redden door zijn wijsheid; doch geen mens dacht aan die arme man.
Toen zeide ik: Wijsheid is beter dan kracht, maar de wijsheid van de arme wordt veracht en naar zijn woorden luistert men niet.
(1)

Onder de zon

Salomo, de meest wijze koning van Israël, vraagt zich in het boek Prediker af wat het nut is van een aantal zaken die hij 'onder de zon' waarneemt. Vanuit menselijk oog gezien verlopen gebeurtenissen onder mensen en in de natuur steeds opnieuw volgens dezelfde patronen. Soms kan iets kleins grote gevolgen hebben, en soms juist helemaal niet.
Zo ziet hij dat dit kleine stadje geen schijn van kans maakt tegen die grote koning. De enige die de stad kan redden is die wijze man, maar omdat hij zo arm is let niemand op hem en gaat de stad verloren. Dit maakt grote indruk op hem.
Een heel herkenbaar verhaal, en wel op een paar terreinen.

1) in de wereld

Je zou dit stadje kunnen vergelijken met de wereld, die door satan en zijn duistere machten wordt beheerst (2). Niemand maakt kans om te ontsnappen, behalve door te luisteren naar die ene Man, Jezus Christus. Hij was niet van "onder de zon". Hij kwam uit de hemel, werd geboren in een stal, had niets dat Hij Zijn eigendom kon noemen en stierf aan het kruis.
Dat is Gods wijsheid om mensen te redden (3). Maar je moet wel naar die boodschap willen luisteren!

2) in de gemeente

De gemeente wordt vergeleken met een stad, die straks in volle glorie zichtbaar zal zijn (4). Het beeld van een stad vertelt hoe wij als christenen samen functioneren, zowel in ons leven met elkaar als broeders en zusters, als ook in onze houding naar de wereld om ons heen. Dat zal straks volmaakt zijn, maar nu zijn we nog kwetsbaar. Satan weet als geen ander hoe kwetsbaar we zijn op het punt van liefde en verdraagzaamheid onder elkaar. Daar richt hij dan ook de meeste aanvallen op. Hoe meer verdeelheid, hoe zwakker de stad.
Kunnen wij gezamelijk staande blijven in eigen kracht? Onmogelijk!
Gelukkig hebben we Iemand bij ons, die voor ons arm werd, zodat wij rijk zouden worden (5).
Dan mogen we verwachten dat christenen veel samen bidden, juist vanwege het feit dat die wijze Man klaar staat om ons met raad en daad te helpen. Onze Heer en Heiland beschikt immers over alle wijsheid?
Nu doen we, net als Salomo, een stapje terug en kijken op enige afstand naar onszelf. Zou het mogelijk zijn dat 'geen mens dacht' aan de Heer Jezus? Kennen we bidstonden? En zo ja, hoe werken die?
Het kan nodig zijn om eens te schrikken van het feit dat we zo weinig samen onze wijsheid alleen van Hem verwachten.

3) in je eigen geloofsleven

Maar stel nou dat er geen bidstonden zijn, of dat het samen bidden eigenlijk helemaal geen wachten op de Heer is. Wat dan?
Hanna heeft weinig begrip in haar omgeving, maar kent wel een intens verdriet. Ze weet dat ze daarmee in ieder geval bij God terecht kan, en dat doet ze!
Een jaar later wordt Samuël geboren. Zijn naam betekent "van God gebeden" (6).

Jakobus zet ze eenvoudig tegenover elkaar: de aardse wijsheid (die hij zelfs ongeestelijk en duivels noemt) en de wijsheid die van boven komt. Deze hemelse wijsheid is "rein, vreedzaam, vriendelijk, gezeggelijk, vol van ontferming en goede vruchten, onpartijdig en ongeveinsd" (7).


terug naar 'Hoge en lage bronnen' - overzicht