Hoge en lage bronnen

Vanzelf

Er zijn weinig woordjes zó leuk als het woordje 'vanzelf'. Het wijst op iets waarvoor ik niks hoef te doen, maar wat toch gebeurt. Soms gaat iets vanzelf dat niet leuk is, want onkruid komt ook vanzelf op. En het gaat niet vanzelf weg!
Toch zijn er genoeg mooie dingen die vanzelf gaan. Althans, dat lijkt zo. Maar is dat ook zo? Hoeft er niet eerst iets te gebeuren?
Het is interessant dat het woordje 'vanzelf' ook in de Bijbel voorkomt. Er zijn zelfs twee verschillende woorden voor in het Hebreeuws.

1. vrijheid

Het eerste woord (Hebreeuws: derôr) komt zes keer voor.
Allereerst in Exodus 30. 1)  Daar is de "vanzelf gevloeide mirre" (NBG) een onderdeel van de heilige zalfolie.
De overige vijf keer is dit woord vertaald met "vrijheid". 2)

- mirre

Vanzelf vloeiende mirre is dus mirre die in vrijheid naar buiten komt. Is er dan nog andere mirre, die niet vanzelf vloeit?
Inderdaad werd vroeger en nu de mirre op twee manieren gewonnen.
Mirre komt van een mirregevende struik. Vaak komen er vanzelf druppels door de bast naar buiten. Maar de druppels komen ook na het maken van insnijdingen in de bast.
Het is opmerkelijk dat de vanzelf vloeiende mirre maar één keer genoemd wordt, en dat is bij de heilige zalfolie. Bij alle andere gelegenheden mocht het ook de andere mirre zijn.

- betekenis van mirre

Wat wil mirre ons leren?
Mirre is verwand met Mara ("bitter"). 3)  De druppels zijn bitter van smaak.
Het is gebruikt bij de geboorte 4), bij de kruisiging 5)  en bij de begrafenis van de Heer Jezus. 6)  Het wijst op het bittere lijden waar Hij Zijn hele leven mee te maken krijgt.
Het komt ook veel voor in Hooglied als een bewijs van de liefde tussen Salomo en het herderinnetje. Zij draagt de mirre op haar hart 7) en hij gebruikt het om haar liefde weer op te wekken als zij wat onverschillig is geworden. 8)
Dit helpt ons enorm om te begrijpen hoe lief de Heer Jezus ons heeft. Hij heeft er alles voor over (inclusief bittere pijn) om ons te verlossen, en om ons daarna altijd van Zijn liefde te overtuigen. Dan zullen wij van onze kant Hem ook liefhebben met ons hele hart.

Maar de vanzelf vloeiende mirre stijgt daar bovenuit. Daar komt geen insnijding door anderen aan te pas!
Die mirre komt vanzelf naar buiten als de Heer Jezus "tijdens zijn dagen in het vlees met sterk geroep en tranen zowel gebeden als smekingen geofferd heeft". 9)  Elke pijn brengt Hem alleen maar in gebed met Zijn God en Vader, naar Wie de mirre vrij stroomt. Zo gaan Vader en Zoon samen onderweg naar Golgotha om ons te kunnen verlossen.
Daarom is alleen dát de mirre die in de heilige zalfolie gebruikt mag worden, de olie die voor niemand anders bestemd is dan voor God en Zijn huis. 10)

- zalfolie ook voor de priesters

En toch maakt God één uitzondering: ook Aäron en zijn zonen moeten gezalfd worden met deze heilige zalfolie. 11)  Zij mogen als enige mensen tot God naderen, maar dan wel in de geur die bij God past.
Vandaag kan elke gelovige als priester tot God naderen met aanbidding.
Maar hoe en waarmee? Aanbidden is God danken voor de Heer Jezus, voor wat Hij gedaan heeft en voor Wie Hij is.
Onze dank vloeit in vrijheid naar God, dankzij Zijn vrij vloeiende mirre!

2. rust

Het tweede woord (Hebreeuws: sâphîyach) wijst op gewas dat uit zichzelf opkomt.
Tijdens elk zevende jaar (het sabbatsjaar) mag Israël niets zaaien en dus ook niets oogsten. 12)  Na 49 jaar komt het 50e jaar (het jubeljaar), waarin dat ook verboden is. 13)  In beide voorschriften mag men zelfs niet oogsten wat vanzelf opkomt. Het land heeft rust nodig.
De verhouding van zes dagen werken en één dag rust begint al bij de schepping 14), en die neemt God mee in de wetten voor Zijn volk, zowel voor de mensen 15)  als voor het land.

- rust is belangrijk

Deze voorschriften voor Israël zijn belangrijke lessen voor een gelovige vandaag. Een kind van God kan niet voortdurend aktief zijn. 16)  De één kan meer aan dan de ander, maar ieder is beperkt. Het is best verstandig om dezelfde verhouding 6:1 ook aan te houden bij onze geestelijke activiteit, hoe graag we ook voluit door zouden willen gaan.

Als wij onze rust nemen merken we dat er toch uit zichzelf iets opkomt, een lied, een bijbeltekst, e.d.
Bedoelt God daarmee dat we dan toch maar moeten doorgaan? Nee, want die groei is niet bedoeld om te oogsten , maar om er naar te kijken en om te beseffen dat groei helemaal los staat van al mijn inspanningen. Ik kan alleen maar planten of begieten, maar de groei komt uitsluitend van God.
Juist een rustmoment is heel geschikt om dat weer eens opnieuw te beseffen.

- rust en vrijheid

Toch voelt menig gelovige zich soms een beetje schuldig in zo'n rustmoment. Net alsof God iets tekort zou komen.
Wat mooi dat er soms na een sabbatsjaar een jubeljaar komt, waarin ieder weer vrij wordt en de verloren bezittingen weer terugkrijgt. 17)

Het sabbatsjaar wijst op rust en het jubeljaar op vrijheid.
Het is dezelfde vrijheid als bij de vanzelf vloeiende mirre.
In het leven van een gelovige horen ze ook bij elkaar. Dat is de geestelijke vrijheid waarin ik mij bevind dankzij het eeuwige leven dat ik bij mijn wedergeboorte ontvangen heb. In die vrijheid is het heerlijk om de Heer te dienen en is het heerlijk om te rusten. Daarvoor zijn geen wetten of regels, noch van anderen noch van mijzelf. Mijn Vader geeft mij alle vrijheid!

In die vrijheid gaat het (inderdaad) vanzelf!